
این گیاه معرف حضور همه است، همان گلی که
تخم مرغ های نوروزی را با آن رنگ می کنند: در هدک به سَرمه لک لک معروف است که از
آنجایی که بنده به کشف ریشه و خاستگاه واژگان لهجه ی محلی علاقه ی وافری دارم؛
مدتی پیرامون وجه تسمیه ی لغت به فکر فرو رفتم که چرا سرمه لک لک یا به قول حاج
مرتضی، چرا سلمه لک لک؟!
اول ذهنم رفت به سمت سرما لک لک اما صحیح نبود! با کمی تأمل و جست و جو دریافتم که این گیاه باید
"سورمه ی لک لک" باشد یعنی گیاهی که خانم لک لکه از آن به عنوان سورمه ی
چشمان شهلایش استفاده می کند!!!
در گوگل سرچ کردم، اما انگار لک لک ها
سورمه نمی کشند! لک لک ها، خوشگل خدایی هستند! به قول حضرت حافظ:
ز عشق ناتمام ما جمال یار مُستغنیاست
به آب و رنگ و خال و خط، چه حاجت روی
زیبا را؟
با کمی جست و جو دریافتم که این دسیسه ی
کلاغ ها بوده است! سورمه کشی کار خودشون بوده،
برای رد گم کنی انداخته اند گردن لک لک ها!
باری، اسم حقیقی گیاه: سنبلک سرمه ی کلاغ است!
توضیحات تکمیلی به روایت: http://vazeh.com
سنبلكِ سرمه كلاغ:
گياهي پيازي به بلندي 6 تا 40 سانتي متر است. پياز تخممرغي شكل با
پوشش غشايي تيره يا قهوهاي دارد كه قطر آن 2 تا 3 سانتي متر است. برگها نيزهاي
شكل و لولهاي به رنگ سبز هستند. گلهاي معطر آن كوزهاي شكل به رنگ آبي يا بنفش
مايل به سياه با دهانه سفيد و در برخي مواقع سياه هستند و در خوشههاي متراكم در
بهار ظاهر ميشوند. پياز آن تعداد زيادي پيازچه در قاعدة خود، توليد ميكند و روي
همين اصل اين گياه به صورت دستههاي متراكم روئيده و به دليل سرعت تكثير خود ممكن
است به سادگي در باغات ايجاد مزاحمت كنند.در مكانهاي آفتابي با خاك مرطوب ميرويند.
حداقل دماي قابل تحمل آن 5- درجه سانتي گراد است. اغلب در مناطق كوهستاني در كنار
رودخانهها يافت ميشوند. در دامنهها و ارتفاعات البرز تا نواحي شمال غربي ايران
بيشتر ديده ميشود. در بيشتر نقاط ايران پراكنده و از جمله گلهاي زودرس بهاري به
شمار ميرود. فصل گلدهي فروردين ماه است.اين گونه توسط دو گياه شناس ايتاليايي
به نامهاي
Gussone Giovanni و Michele Tenore شناسايي و نامگذاري شد.
اقبال لاهوری می فرماید:
باز به سرمه تاب ده چشم کرشمه زای را
ذوق جنون دو چند کن شوق غزلسرای را
نقش دگر طراز ده آدم پخته تر بیار
لعبت خاک ساختن می نسزد خدای را
صبح دمید و کاروان کرد نماز و رخت بست
تو نشنیده ئی مگر زمزمهٔ درای را
ناز شهان نمی کشم زخم کرم نمی خورم
در نگر ای هوس فریب، همت این گدای را

با تشکر از حاج مرتضی و آقا امیرحسین مسرورنعیمی بابت تنظیم پست قبلی، به استحضار می رسانم این پست به نوعی تکمیلی بر پست قبلی بود. از شما دعوت می کنم عکس های زیبای بهاری را در آن پست ملاحظه فرمایید.